2018, Cilt 34, Sayı 1, Sayfa(lar) 007-012
Türkiye’de Düz Yarışlarda Koşan 3 Yaşlı Atların Hematolojik Değerlerine Irk ve Cinsiyetin Etkisi
Berjan DEMİRTAŞ
Istanbul University, Vocational School of Veterinary Medicine, Equine and Training Programme, TR-34320 Avcilar, Istanbul-Turkey
Anahtar Sözcükler: Arap, İngiliz, at, düz yarış, hematoloji

Amaç: Atların hematolojik değerleri ırk, cinsiyet, yaş ve yetiştiği coğrafyaya göre farklılık gösterebilmektedir. Bu çalışmanın amacı Türkiye’de düz yarışlarda koşan 3 yaşlı atların hematolojik değerlerinde ırk ve cinsiyete bağlı farklılık olup olmadığını araştırmaktır. Ayrıca, Türkiye’de yarışan 3 yaşlı yarış atlarının normal hematolojik değerleri için bir referans oluşturabilmektir.

Gereç ve Yöntem: Bu amaçla 2017 yarış sezonunda İstanbul Veliefendi hipodromunda koşan 3 yaşlı sağlıklı 40 adet Arap (n: 20 aygır, n: 20 kısrak) ve 40 adet İngiliz (n: 20 aygır, n: 20 kısrak) atlarının istirahat halindeki mevcut hemogram değerleri analiz edilmiştir. Hemogram analizine eritrosit sayısı, hemoglobin ve hematokrit değerleri, ortalama eritrosit hacmi, ortalama eritrosit hemoglobin miktarı, ortalama eritrosit hemoglobin konsantrasyonu, eritrosit dağılım genişliği, toplam lökosit sayısı, nötrofil, lenfosit, monosit, eozinofil, bazofil ve trombositsayıları dahil edilmiştir. Veriler iki yönlü varyans analiz metodu kullanılarak Windows SPSS 13 paket programında analiz edilmiştir. Kullanılan istatiksel modelde ırk, cinsiyet ve ırk x cinsiyet etkileşimlerine ana etkenler olarak yer verilmiştir.

Bulgular: Araştırma sonucunda ırkın hematolojik değerler üzerine etkisi olduğu, düz yarışlarda koşan 3 yaşlı İngiliz atlarının eritrosit sayısı (P<0.001), hemoglobin (P<0.001) ve hematokrit (P<0.001) değerlerinin Arap atlarına göre istatiksel açıdan önemli ölçüde yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Cinsiyet ve ırk x cinsiyet etkileşiminin herhangi bir parametreye istatiksel açıdan etkisi olmadığı görülmüştür (P>0.05).

Öneri: Türkiye’de yarışan 3 yaşlı atların hematolojik değerlerinde ırka bağlı farklılıkların olduğu fakat cinsiyete bağlı herhangi bir farklılığın olmadığı saptanmıştır. Diğer ülkelerin Arap ve İngiliz atlarıyla kıyaslandığında Türkiye’de yarışan atların bazı hematolojik değerlerinde farklılık olabileceği görülmüştür. Araştırmacıların kendi ülkelerine özgü referans değerleri oluşturmaları önerilmektedir.