2018, Cilt 34, Sayı 4, Sayfa(lar) 204-227
Kanatlı yemlerindeki aflatoksinlerin etkisizleştirilmesi: Bir güncelleme
Halis Oğuz1, Emre Bahçivan1, Teslime Erdoğan2
1Selcuk University, Department of Pharmacology and Toxicology Faculty of Veterinary Medicine, Konya, Turkey
2Pursaklar Yahya Kemal ve Mehmet Sonmez Anatolian Health Highschool, 06145, Ankara, Turkey
Anahtar Sözcükler: Aflatoksin, etkisizleştirme, kanatlı, yem

Bu meta-analitik çalışmada, kanatlı yemlerinde aflatoksinlerin etkisinin azaltılmasına yönelik yem katkı maddesi olarak adsorbanlar ve biyolojik ürünlerle gerçekleştirilen in vivo deneysel çalışmalar özetlendi. Toplam 42 farklı ülkede yürütülen 231 araştırma incelenerek ilk yazarın ülke adıyla listelendi ve sonuçları özet halinde sunuldu. Bu derleme, yem sektörü temsilcileri ve bilim insanlarına yapılan çalışmaların sonuçlarını sunmakta ve bölgesel sonuçlara dayalı olarak bütüncül değerlendirme için bir temel oluşturmaktadır. Araştırmalar çoğunlukla kanatlı türlerinden broyler civcivlerde (%85) ve nemli iklime sahip ülkeler ile o ülkelerden yem hammaddesi ithal edenlerde yoğunlaşmaktadır. Kanatlı yemlerinde aflatoksinlerin etkilerini azaltmak için çoğunlukla bentonitler (BENT) ve hidrate Na Ca aluminosilicat (HSCAS) gibi killer ile bunların maya (Saccharomyces cerevisiae; SCE) ve maya komponentleri (Esterified glucomannan; EGM) gibi biyolojik ürünler ile kombinasyonlarıyla gerçekleştirilmiştir. Üreticiler ve araştırıcılar için yeme aflatoksin bağlayıcı olarak katılan yem katkısının etkinliğini belirlemede en iyi yol, aflatoksin ve aflatoksin + bağlayıcı madde grubunu karşılaştırılarak elde edilen sonuçların performans, biyokimyasal-hematolojik, immunolojik ve makroskobik-histopatolojik verilerin hepsinin “bir bütün olarak” ele alınması ve değerlendirilmesidir. Üreticiler ve araştırıcılar denemelerin bütününe ulaşıp koruyucu maddenin pratikte kullanılabilirliğini değerlendirmek için makale başlıklarını, ortak yazarları ve/veya makalenin materyal ve metodunu takip edebilirler. Pratikteki uygulamalar için deneysel koşullar altında olumlu etkiler gösteren yem katkılarından mucizeler beklemek yerine aslında hasat ve depolama koşullarını optimize ederek aflatoksin kontaminasyonunun sınırlandırılmasına odaklanmak gerekir.