2018, Cilt 34, Sayı 4, Sayfa(lar) 233-241
Hayvan sağlığı ve yetiştiriciliği alanında tıbbi ürünlerin pazarlaması ve kullanımındaki mevcut sorunlar ve çözüm önerileri
Burak Mat, Mustafa Bahadır Çevrimli, Aytekin Günlü
Selçuk Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Hayvancılık Ekonomisi ve İşletmeciliği Anabilim Dalı, Konya, Türkiye
Anahtar Sözcükler: İlaç pazarlama, veteriner klinik, sorunlar

Amaç: Bu çalışmada Konya, Aydın, İstanbul ve İzmir illerinde veteriner klinik, poliklinik ve hayvan hastanesi statüsünde hizmet sunan işletmelerin tıbbi ürün tedariki, kullanımı ve pazarlanması alanındaki mevcut durumu ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Gereç ve Yöntem: Araştırmanın gereci, 4 farklı ilde faaliyet gösteren işletmelerden (toplam 56 adet) veri temin formu ile elde edilmiştir. Araştırmaya dahil edilen işletmelerin belirlenmesinde basit tesadüfi ve kartopu örnekleme yöntemleri kullanılmıştır. Sorumlu veteriner hekim görüşleri için 5’li Likert tipi ölçeklendirme yapılmıştır.

Bulgular: Araştırmaya dahil edilen işletmelerin %30,4’ü İzmir’de, %33,9’u Konya’da, %17,9’u İstanbul ve %17,9’u Aydın’da faaliyet göstermektedir. İşletme gelirlerinin oransal dağılımında hasta hayvan vizite ücretlerinden elde edilen kazançlar %24 oranı ile ilk sırada, suni tohumlama gelirleri %19 ile ikinci sırada, ilaç vb. kimyasal ajanlardan elde edilen gelir ise %16’lık bir oranla üçüncü sırada bulunmuştur. İlacın tedarik edilmesinde öncelikli unsur ilacın etkinliği, pazarlamadaki en önemli sorun tahsilatın zor yapılması, spot piyasa oluşumundaki en önemli etkenin veteriner hekimlerin kendileri olduğu belirlenmiştir..

Öneri: Karşılaşılan sorunların çözümüne ilişkin ilaçların dağıtımı, satış süreci, ruhsatlanma sürecinden sonra izlenmesi konuları başta olmak üzere tüm hususları kapsayan geniş kapsamlı bir mevzuatın oluşturulması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Uygulamaya yeni girmiş olan e-reçete sisteminin mevcut sorunların tamamen ortadan kaldırılabilmesi ve sektörün haksız ve mesnetsiz ithamlara kapalı hale getirilmesi bakımından önemli bir fırsat olduğu çalışma bulguları ile ortaya konulmuştur. E-reçete sisteminin istenilen hedefe ulaşması konusunda hayvan sahibi/ yetiştiricileri ile veteriner hekimlere yönelik teşvik edici bir uygulama planlanması gerekliliği anlaşılmıştır.