2005, Cilt 21, Sayı 1-2, Sayfa(lar) 079-083
TUJ IRKI KUZULARDA RASYONA FARKLI DÜZEYLERDE MEŞE YAPRAĞI (Quercus hartwissiana) ve POLİETİLEN GLİKOL KATILMASININ RUMEN PROTOZOONLARINA ETKİSİ
Feyyaz Önder1, İsmail Kaya2, Sedat Yıldız1
1Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı, KARS
2Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıklan Anabilim Dalı, KARS
Anahtar Sözcükler: Meşe yaprağı, Polietilen glikol, Tanenler, Rumen protozoonları, Kuzu

Bu araştırma, tanen içerdiği bilinen meşe (Quercus hartwissiana) yapraklarının tek başına veya tanenleri bağlayan bir madde olan polietilen glikol (PEG) ile birlikte Tuj ırkı kuzulara yedirilmesinin rumen protozoonları üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yapıldı. Toplam 42 adet 8-9 aylık kuzu, 7 eşit gruba ayrıldı: 1) Kontrol (0 g yaprak + 0 g PEG); 2) 185 g yaprak + 0 g PEG; 3) 185 g yaprak + 10 g PEG; 4) 185 g yaprak + 20 g PEG; 5) 370 g yaprak + 0 g PEG; 6) 370 g yaprak + 20 g PEG; 7) 370 g yaprak + 40 g PEG. Tüm gruplara 272 g konsantre yem ve yaprakla birlikte kaba yem miktarı 645 g olacak şekilde kuru ot verildi. Deneme, alıştırma döneminden sonra 60 gün devam etti ve kuzular bireysel kafeslerde tutuldu. Rumen içerikleri denemenin ortasında (30. gün) ve sonunda (60. gün) yemlemeden 2 saat sonra alındı. Rumen içeriklerinde siliyalı protozoonların sayıları ve farklı protozoonların oranları belidendi. Rumen içeriği total protozoon sayısı gruplarda sırasıyla 30. günde 799x103/ml, 924 x103/ml, 1014 x103/ml, 729 x103/ml, 824 x103/ml, 717 x103/ml ve 872 x103/ml ve 60. günde 678 x103/ml, 755 xKWml, 972 x103/ml, 637 x103/ml, 693 x103/ml, 765 x103/ml ve 1026 x103/ml olarak belirlendi. Araştırmada Holotrich (Isotricha intestinalis, Isotricha prostoma ve Dasytricha ruminantium) ve Oligotrich (En-todinium minimum, Entodinium caudatum, Diplodinium spp, Epidinium ecaudatum ve Ophyroscolex caudatum) sınıfına ait toplam 8 protozoon türü belirlenirken, Entodinium türleri çoğunluğu (yaklaşık % 90) oluşturmaktaydı. Rumen pro-tozoonlarının sayısı ve tür yüzdeleri açısından gruplar arasında ve örnekleme zamanlarında (30. ve 60. gün) istatistiksel bir farklılığa rastlanmadı (P>0.05). Sonuç olarak, denemede kullanılan düzeylerde meşe (Quercus hartwissiana) yaprağının Tuj kuzularına yedirilmesi ve rasyona PEG ilavesi rumen protozoonları üzerine herhangi bir etki oluşturmamıştır.