1999, Cilt 15, Sayı 2, Sayfa(lar) 035-050
KÖPEKLERDE KUDUZUN TANISINDA HİSTOPATOLOJİK, İMMUNOPEROKSİDAZ VE İMMUNOFLORESAN YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI
Sevil (Atalay) Vural
Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi, Patoloji Anabilim Dalı, ANKARA
Anahtar Sözcükler: Kuduz, köpek, immunoperoksidaz, immunofloresan, histopaloloji

Çalışmada Pendik ve Etlik Veteriner Konlrol ve Hayvan Hastalıkları Araştırma Enstilüleri'nden temin edilen 10 adet kuduz köpeğe ail doku blokları incelenmiş ve şu bulgular gözlenmiştir. Yangısal ve dejeneratif bulgular tüm hayvanlarda saniral sinir sistemi, Gasserian gangliyonu ile parolis bezinde. 7 olguda böbreküslü bezlerinde ve 2 olguda ise submandibular tükürük bezlerinde saplanmıştır. inkiuzyon cisimcikleri 8 olguda komu ammonis ve serebellumda, 3 olguda lalamus. 1 olguda nukleus kaudatus ve kollikulus roslralis, 2 olguda da Gasserian gangliyonunun smir hücrelerinde görülmüştür. Immunoperoksidaz yöntemi ile yapılan incelemede lüm hayvanların sanlral sinir sistemi bölümlerinde, 9 olguda İse Gasserian gangliyonlarında intra ve ekstrasellüler viral anlijen paniküllerine ve/veya inkluzyon cisimciklerine rastlanmıştır. Ayrıca 6 olguda adrenin kromaftin hücrelerinde, 2 olguda retinanın sinir hücrelerinde, submandibular tükürük bezi epitel hücrelerinde, trakea kinosilyumları ve epilel hücreleri arasındaki sinirlerde, 1 olguda korneanın özellikle bazal tabakasındaki epltel hücrelerinde, submandibular lükürük bezinin inlramural gangliyon sinir hücrelerinde, parolis bez ve kanal epilel hücrelerinde, midenin pransipal hücrelerinde, idrar kesesi epilel hücrelerinde, ağız, burun ve bağırsaklarda yer a)an pleksuslarda, kulak ve ağız derisi kıl lollikül opilellerinde, burun mukozası epilel hücrelerinde, ağız ve burun mukozası bez epitel hücrelerinde viral anlijen bulunmuşlur. İmmunofloresan yönlemle incelenen lüm olgularda santral sin.ir sisteminin her bölgesinde ve Gasserian gangliyonunda. 2 olguda relinanın sınır hücreleri, 1 olguda parolis bezi ile kanal epitel hücrelerinde ve derinin kıl lollikülü epitellerinde viral antijeni belirleyen immunofloresan pozilil granüller bulunmuştur. Bu çalışmada ülkemizde kuduzun lanısında ilk defa formol lesbilli parafin bloklarda kullanılan avidin-biotin peroksidaz ve indirekt immunofloresan yöntemlerden eşil pozitif sonuç alınmıştır. Ancak yüksek litreli serumlarla çalışılması, özel mikroskoba ihtiyaç duyulmaması ve boyanan preparatların uzun süre saklanması nedeni ile immunoperoksidaz yöntemin patoloji laboraluvarlarında kullanılma avantajının daha lazla olduğu düşünülmüştür.