1987, Cilt 3, Sayı 1, Sayfa(lar) 041-061
FARKLI ENERJİ KAYNAKLARININ BROYLERLERDE BESİ PERFORMANSI, ABDOMİNAL YAĞ BİRİKİMİ VE KARACİĞER YAĞLANMASI ÜZERİNE ETKİSİ II. KARACİĞER YAĞLANMASINA ETKİSİ
Şakir Doğan TUNCER1, Reşat AŞTI2, Behiç COŞKUN3, Hüdaverdi ERER4, Mehmet Ali TEKEŞ5
1S. Ü. Vet. Fak. Hayvan Bes. ve Besi. Hast. Anabilim Dalı, Konya
2S. Ü. Vet. Fak. Histoloji ve Embriyoloji Bilim Dalı, Konya
3S. Ü. Vet. Fak. Hayvan Bes. ve Besi. Hast. Anabilim Dalı, Konya
4S. Ü. Vet. Fak. Patoloji Anabilim Dalı, Konya
5S. Ü. Vet. Fak. Zootekni Anabilim Dalı, Konya
Görüntülenme Sayısı:611 - İndirilme Sayısı: 922

Et yönlü piliç rasyonlarında kullanılan farklı enerji kaynaklarının karaciğer yağlanması üzerine etkilerini incelemek amacıyla yapılan bu araştırmada 400 erkek, 400 dişi olmak üzere toplam 800 adet Arbro 7 adlı ticari günlük civciv kullanılmıştır.

Rasyonlarda enerjinin bir bölümü; 1. Mısır (M); 2. Ayçiçek yağı (%2.5) (AY1); 3. Ayçiçek yağı (%5) (AY2); 4. Balık yağı (%2.5) (BY1); 5. Balık yağı (%5) (BY2); 6. Hayvansal yağ ( %2.5) (HY1); 7. Hayvansal yağ (%5) (HY2); 8. Buğday+ ayçiçek yağı (%3) (BAY) gibi kaynaklardan sağlanmıştır.

Denemenin 56. gününele balık yağı ile beslenen gruplara ait erkek piliçlerde karaciğer ağırlığı ile karaciğerde yağ miktarı en yüksek bulunmuştur. Aynı dönemde kesilen dişi piliçlerden %5 balık yağı alan grupta karaciğer ağırlığı, %2.5 balık yağı verilen grupta ise karaciğerde yağ miktarı diğer gruplardan daha fazla olarak tesbit edilmiştir.

Denemenin sonunda kesilen erkek ve dişilerde en şiddetli yağ infiltrasyonu balık yağı alan gruplarda gözlenmiştir. Bu hayvanlarda makroskobik incelemede karaciğerin solgun, sarımtırak renkte, çok yağlı görünümde ve gevrek kıvamda olduğu, mikroskobik kesitlerde de karaciğer epitel hücrelerinin lipid damlacıkları ile diffuz şekilde dolu olduğu tesbit edilmiştir. Mısıra dayalı rasyonlarla beslenen 1. grup ile 8. grupta ikinci dereceele yağlanmanın meydana geldiği görülmüştür. Dişilerde 1. grupta yağlanmanın erkeklere göre arttığı ve balık yağı grupları ile aynı düzeye ulaştığı ortaya konulmuştur. Diğer taraftan dişilerde ikinci derecede yağlanma %2.5 hayvansal yağ ile buğday + ayçiçek yağı kombinasyonu alan gruplarda görülmüştür.

Sonuç olarak, ayçiçek yağının her iki düzeyinin karaciğer yağlanmasını azaltıcı etkisi tesbit edilmiştir. Rasyonlara %2.5 ve %5 düzeylerinde katılan balık yağı karaciğerde şiddetli yağlanmaya yol açmış, bu gruplardan elde edilen tavuk etinde balık kokusu hissedilmiştir. Bu sonuçlara göre, brayler rasyonlarında yüksek düzeyde kullanılan mısırın, karaciğer yağlanmasının önlenmesi bakımından, belirli oranlarda azaltılarak enerjinin bir bölümünün bitkisel yağlardan karşılanması gerektiği kanısına varılmıştır.