pISSN:1309 - 6958       eISSN:2146 - 1953
1998, Cilt 14, Sayı 2, Sayfa(lar) 091-100
KOÇLARDA BAZI BİYOKİMYASAL PARAMETRELER ile SPERMA KALİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİLER
Nuri Başpınar1, Abdullah Kaya2, Vahdettin Altunok1, Bülent Güven3, Firuze Kurtoğlu1, Mehmet Bozkurt Ataman2
1S.Ü. Veteriner Fakültesi. Biyokimya Anabilim Dalı, KONYA
2S.Ü. Veteriner Fakültesi, Suni Tohumlama ve Dölerme Anabilim Dalı, KONYA
3K.Ü. Veteriner Fakültesi, Fizyoloji Anabilim Dalı, KARS
Anahtar Sözcükler: Koç, semen, früktoz, çinko, testosteron
Görüntülenme Sayısı:1824 - İndirilme Sayısı: 1098

Bu çalışmada; koçlarda aşım sezonunda semen früktoz, düzeltilmiş früktoz, früktolizis indeksi, seminal plazma çinko, kan plazması çinko ve testosteronun normal düzeyleri ile sperma kalitesi arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amaçlandı. Materyal olarak aynı bakım ve besleme şartlarında, sağlıktı, fertil, 2-3 yaşlı beşer baş Akkaraman, Merinos, İvesi, Koriedale ve üç baş Alman Siyah Baş ırkı koç kullanıldı. Koçlardan sun-i vajenle Konya ve çevresi için aşım sezonu olarak kabul edilen Kasım ayı içerisinde ardarda iki ejekülat. dört kez iki gün ara ile loplam 8'er ejekülat alındı. Ejekülal alımını takiben kan ömekleri de alındı. Çalışmada spermatolojik değerler yoğunluk (x106/mm3), motilite (%) sırasıyla Akkaraman ırkı için: 3.1 6±0.26, 70.5H.9, Merinos ırkı için; 2.70±0.25, 75.0±1.67, İvesi; 2.93±0.30, 73.0±1.86, Koriedale; 2.42±0.33, 76.5±1.98, Alman Siyah Baş; 1.66±0.23, 68.111.88 olarak belirlendi. Sperma früktoz (mg/dl), düzeltilmiş früktoz (mg/mlxlog.sperm sayısı/ml), früktplizis indeksi (mg/109 sperm/saat 37 ºC), seminal plazma çinko µ,g/dl), kan plazması çinko (µg/dl), kan plazması* testosteron (ng/ml) değerleri sırasıyla Akkaraman ırkı için 663.101100.5, 63.02±9.64, 1.68±0.39, 612.0±73.2, 81.1±8.3, 5.62±0.74, Merinos ırkında 395.30±42.27, 37.17±3.94, 0.99±0.27, 488.6±76.4, 75.618.3, 3.66±0.64, İvesi ırkında 522.10±82.81, 49.36±7.88, 1.39±0.34, 590.3±98.8, 70.6+11.1, 4.89±1.08, Koriedale ırkında 904.70±204.6, 83.96±18.66, 2.80±0.86, 378.8±99.0, 57.2±7.5, 5.28±0.84, Alman Siyah Baş ırkında 470.13±98.87, 43.37±8.98, 1.9111.10, 584.11145, 86.9±9.8, 5.6211.72 olarak belirlendi. Bütün ırklarda sperma früktoz ile früktolizis indeksi l arasında pozitif korrelasyon (P<0.001) saptandı. Sonuç olarak, sağlıklı koçlarda sperma kalitesinin belirlenmesinde önemli bir kriter olan fruktolizis indeksinin sperma früktoz konsantrasyonu ile doğrudan ilişkili olduğu, bu sebeple spermatolojik çalışmalarda früktoz miktarının belirlenmesinin oldukça yararlı olacağı ortaya konulmuştur.